Oud én gelukkig worden in een wereld waarbij steeds meer onzekerheid lijkt te bestaan over ons pensioen, dat is het thema van ons magazine Q3 2010 (vrijdag 3 september bij NRC Next). Q3 is de nieuwste uitgave van ons kwartaalblad over de wereld van de financiële dienstverlening en de toekomst. Dit keer dus over pensioenen. Vooral gericht op jongere lezers, voor wie nadenken over later, zeker in combinatie met pensioen, meestal nog geen vanzelfsprekende zaak is.
Want ‘Jongeren besteden hun geld nu, en niet aan onzekere pensioenen voor later,’ stelde hoogleraar Annemieke Roobeek pas nog tijdens het in april gehouden Delta Lloyd congres Pensioenvisie 2010
. In haar bijdrage benadrukte ze nog eens dat het belangrijk is om voor nieuwe generaties andere kaders te ontwikkelen. Ook als het gaat om pensioenen moet je als pensioenaanbieder er voor zorgen dat de huidige jonge generaties meer variatie tegemoet kunnen zien. Variatie die past bij de manier waarop ze nu leven; multicultureel, bereisd, online, innovatief, jobhoppend, netwerkend en vrijheidslievend. Dat zijn volgens Roobeek (geïnterviewd in de vorige Q de kenmerken van de nieuwe generatie. En de manier waarop deze generatie straks haar oude dag gaat invullen, zal dat ongetwijfeld weerspiegelen.
In zijn voorwoord in Q3 2010 stipt Emiel Roozen, zelf 42 en sinds mei lid van de Raad van Bestuur van Delta Lloyd Groep, precies dit aan. Juist nu verandert ons paternalistische oude pensioenstelsel om ruimte te maken voor die individuele keuzes waar Roobeek op doelt. De jongeren van vandaag hebben dus de kans om de toekomst naar eigen inzicht te regelen.
Wij hopen met deze uitgave van Q, die ook als bijlage meegaat met NRC Next, inspiratie te bieden om over die toekomst na te denken. Met onder meer verrassende verhalen over geluk en ouder worden, met inzicht biedende artikelen over ons pensioenstelsel, en met mooie gesprekken over keuzes maken nu en later, tussen twee generaties; kunstenaars, politici en ondernemers. Maar ook met een handige crash cursus pensioenplanning. Die eventueel nog een vervolg kan krijgen in een persoonlijke date na de zomervakantie, als we een dag Speeddates Pensioenen organiseren (zie daarvoor het magazine op pag. 40).
Q3 2010 is ook hier volledig door te bladeren en te lezen. Wie toch liever een papieren exemplaar heeft en geen NRC Next leest, kan een het magazine aanvragen bij cc@deltalloyd.nl.
Weet wat u weet voor u een financiële beslissing neemt. Heeft u genoeg kennis om zelf te kiezen? De financiële-kennistest op de website van de AFM helpt u antwoord te geven op deze vraag.
Het is natuurlijk een open deur, maar meer kennis van financiële zaken leidt ook tot meer vermogen. Volgens Maarten van Rooij, wetenschappelijk medewerker bij De Nederlandsche Bank (DNB) en eerder dit jaar gepromoveerd aan de Universiteit Utrecht op onderzoek naar het nut van financiële kennis, scheelt het wel of niet hebben van financieel inzicht algauw zo’n 80.000 euro per gezin aan opgebouwd vermogen. Dat verschil zit verspreid in aandelen, spaargeld en – vooral - de overwaarde op eigen woning.
Het onderzoek van Maarten van Rooij toont aan dat heel veel mensen er op financieel gebied een potje van maken. Dat is niet nieuw zou ik zeggen. Zo ontdekte Van Rooij dat een derde van alle Nederlandse gepensioneerden achteraf meer had willen sparen voor het pensioen. Nog erger is dat maar weinigen hun tekort beseffen; een groot deel van de respondenten uit zijn onderzoek schatten het vermogen dat ze opbouwen veel te optimistisch in. Daar zit voor de toekomst nog wel een spannende uitdaging, een verwachtingskloof. Volgens van Rooij hebben Nederlanders moeite om vooruit te denken en ze lijden aan uitstelgedrag, vooral bij moeilijke beslissingen. Wat financiële beslissingen en lang lopende financiële verplichtingen veelal zijn. Bovendien blijken ze vaak het advies van familie en vrienden op te volgen. Terwijl ze natuurlijk beter een professionele en onafhankelijke adviseur in de arm hadden kunnen nemen. Ook financiële dienstverleners kunnen met goede voorlichting en transparante informatie de financiele kennis flink vergroten. Als er tenminste op een of andere manier aansluiting wordt gevonden bij die overduidelijk onwillige consument. Want ‘mensen zijn in eerst instantie zelf verantwoordelijk. Ze moeten inzien hoe belangrijk kennis van geldzaken is,’ aldus Van Rooij.
Het proefschrift van Maarten van Rooij is in ieder geval interessante kost voor de financiële wereld. Vooral omdat het geschreven is in het midden van de financiële crisis. Het al dan niet aanwezig zijn van financiele kennis heeft immers belangrijke gevolgen voor de pensioenplanning en spaar- en beleggingsbeslissingen van gezinnen.
De toekomst van de financiële dienstverlening en de toekomst van onze klanten hebben veel met elkaar te maken. Gaat het slecht met de financiële wereld, dan staan ook de pensioenen onder druk. De meeste Nederlanders weten dat natuurlijk wel. Maar weten ze eigenlijk ook wat er echt aan de hand is?
Pensioenfonds en verzekeraar staan voor dezelfde vraag: hoe bieden we onze deelnemers een zo hoog mogelijk perspectief op indexatie? Dat je daarbij zowel je beleggings- als je renterisico moet afdekken, is een les die op dit moment vooral ondernemingspensioenfondsen op de harde manier leren. Om te kunnen voortbestaan, zul je je voortdurend kritisch moeten afvragen of je nog wel op de juiste weg bent.
De gemiddelde Nederlander weet over het algemeen wel dat de daling van de dekkingsgraad van pensioenfondsen gevolgen heeft voor de hoogte van (toekomstige) pensioenaanspraken. Vooral oudere werknemers en gepensioneerden zijn zelfs in staat het dekkingspercentage van hun pensioenfonds te noemen (“mijn fonds is in onderdekking, de dekkingsgraad is kleiner dan 100 procent!”). Maar slechts weinig mensen blijken zich te realiseren dat voor een werkelijk welvaarts- of waardevastpensioen dekkingsgraden nodig zijn van meer dan 150 procent. Ze hebben niet door wat het betekent als een pensioenfonds langere tijd vanwege een tegenvallende dekkingsgraad niet of slechts gedeeltelijk indexeert. Dat dat betekent dat je na een lang werkzaam leven en jarenlange afdracht van pensioenpremie niet eens een half ei krijgt, maar gewoon een lege dop. … >>
