Verbeter de wereld, begin bij uw bank!

Vorige week publiceerde ING Commercial Banking het rapport ‘The Third Industrial Revolution’, dat betoogt dat bedrijven die duurzaamheid hoog in het vaandel hebben de kampioenen van de toekomst zijn. Duurzaamheid wordt mainstream en bedrijven kunnen er niet meer omheen, al is het alleen maar uit kostenoverwegingen, zo stellen de onderzoekers, ING analisten Marco Gulpers en Gerard Rijk. Conclusies die op een aansluitend congres werden onderschreven door topmensen van grote bedrijven als Ahold, AkzoNobel, CSM, Heineken, Philips, Nutreco en Unilever. In 2050 zal het merendeel der consumenten voor duurzaam geproduceerde goederen gaan. De omslag zal al de komende 10 jaar plaatsvinden. En of beleggers daar maar rekening mee willen houden!

In het huidige informatietijdperk zijn transparantie en openheid van zaken belangrijke peilers van merken. Ontwikkelingen gericht op duurzaamheid worden in het algemeen nog als ’soft’ gezien. Maar ze refereren wel degelijk aan concrete zakelijke voordelen, zoals kostenvoordelen en omzetgroei, zo blijkt.
Neem Ben & Jerry’s en Philips, bedrijven die zich al sterk op duurzaamheid richten: zij laten nu al een bovengemiddelde groei zien. Tel daarbij op dat duurzame productie in de toekomst goedkoper wordt dan andere productie. Vanwege toenemende schaarste aan schoon water, energie en voedsel, maar ook door beperking van de CO2-uitstoot. Ook verschuift de consumptie naar nieuwe opkomende markten, zoals China, India en Brazilië, die zich meer bewust zijn van het belang van duurzaamheid, omdat ze direct met de gevolgen van vervuiling worden geconfronteerd.
Bedrijven die zich de komende jaren het best weten aan te passen aan de gevolgen van zaken als bevolkingsgroei, demografische verschuivingen en verandering van koopgedrag zullen de winnaars zijn. En het punt is bereikt waarop al deze factoren moeten worden meegewogen in de aandelenresearch, aldus de ING analisten, die beleggers adviseren om nu in zulke, nog laaggewaardeerde bedrijven te stappen.

Goede zaken brengen gewoon meer op dan slechte. Dat is ook de conclusie van Ethisphere Institute, een Amerikaanse denktank die elk jaar een lijst opstelt met de 100 meest ethische bedrijven ter wereld (en dan gaat het om bedrijven met minstens 100 werknemers en meer dan 50 miljoen omzet). Het instituut stelt dat ethische ondernemingen hun aandeelhouders meer opleveren dan het gemiddelde bedrijfsleven. De cijfers? Bedrijven uit de ethische lijst hebben de voorbije vijf jaar gezorgd voor een return van 53%. Dat is opvallend beter dan de prestaties van de vijfhonderd grootste bedrijven uit de rangschikking van Standard en Poor’s, waar de return tijdens dezelfde periode gemiddeld met 4% is gedaald.

Voor Nederlandse financiële dienstverleners die na deze cijfers nog niet zijn overtuigd ‘that it pays to be ethical’ (zoals Ethisphere dat noemt), wacht ook nog de consumentendruk die wordt uitgeoefend met de internetsite de ‘Eerlijke Bankwijzer’. Begin 2009 gelanceerd door Oxfam Novib, Milieudefensie, Amnesty International en FNV Mondiaal om banken ertoe te bewegen het geld dat spaarders aan hen toevertrouwen op een duurzame en eerlijke manier in te zetten. Uit hun jaaroverzicht blijkt dat alle 12 banken die in het afgelopen jaar werden vergeleken in de Eerlijke Bankwijzer hun sociaal en milieubeleid hebben aangescherpt. Op ten minste één maar vaak op meer thema’s, zoals mensenrechten, natuur, arbeidsomstandigheden en corruptie. Zo stopte ABN AMRO met investeringen in producenten van controversiële wapens en van bedrijven die wapens leveren aan niet-democratische landen, Fortis stelde een nieuw mensenrechtenbeleid op, ING zorgde voor verbetering op transparantie en verantwoording, en Rabobank stelde duurzaam beleid op voor o.a. cacao, koffie, palmolie en soja. Ondertussen heeft ook de Dierenbescherming zich aangesloten en dierenwelzijn zal voortaan worden meegewogen. En vanaf april wordt ook informatie gegeven over de hoogte en vorm van bankbonussen.
‘Verbeter de wereld, begin bij uw bank!’ staat op de homepagina van de Eerlijke Bankwijzer. Volgens het blad ‘Wordt Vervolgd’ van Amnesty liet een CEO van een grote Nederlandse bank zich in een gesprek met ngo’s over het wapenbeleid van de bank ontvallen: ‘Ik word kotsmisselijk van die Bankwijzer.’ Maar hij gaf toe dat consumenten er ‘een supereffectief instrument mee in handen hebben’. Eén klik en je weet wat je bank doet, nog één klik en je stapt met hulp van de site over naar de concurrent. Dat is consumentenmacht anno 2010.

Revolutionair vernieuwen met civic banking

In deze tijden van dalend vertrouwen in de financiële sector, doet een bank als Triodos het goed. Met ‘duurzaam en transparant bankieren’ werft de bank steeds meer klanten die willen dat hun geld verantwoord wordt belegd en dat daar ook duidelijk over wordt gecommuniceerd. Toch blijft Triodos in veel opzichten een klassieke bank, waarbij financieel rendement voorop staat.

Maar de vertrouwenscrisis vraagt misschien meer dan een laag groen en duurzaam. Bijvoorbeeld echt vernieuwende bedieningsconcepten, die financiële instellingen een nieuwe toekomst kunnen geven. De succesvolle en snel groeiende Spaanse bank en verzekeraar Caja Navarra (CAN) heeft dat heel goed begrepen, zelfs al jaren voor de kredietcrisis. In 2004 introduceerde de bank ‘civic banking’, een concept dat het traditionele bankieren en verzekeren op z’n kop zet door de klant werkelijk in het centrum van alle activiteiten te plaatsen. Dat wil zeggen: de klant bepaalt en heeft duidelijk omschreven rechten, de bank heeft – even duidelijk omschreven – verplichtingen.

Met civic banking heeft Caja Navarra een aantal baanbrekende stappen gezet om dat idee van de klant als beslisser mogelijk te maken, geformuleerd in die rechten.
Echt uniek en revolutionair is het feit dat je als klant inzicht krijgt in wat de bank aan je verdient (‘civic account’) en waar dat dan vervolgens weer in wordt geïnvesteerd. Daarnaast spelen door de bank gecreëerde netwerken of communities een grote rol. Klanten worden gelinked aan duizenden lokale en internationale sociale projecten en besluiten zelf naar welke specifieke projecten 30 procent van de jaarlijkse winst van de bank gaat. Ook dragen klanten zelf projecten aan. Dat gaat dus veel verder dan verantwoording. Verder faciliteert de bank vrijwilligerswerk van klanten en anderen (inclusief trainingen en cursussen).

Het karakter van civic banking wordt ook zichtbaar in de honderden kantoren van de financiële dienstverlener. Dat zijn niet langer plaatsen waar alleen contracten worden afgesloten, maar open ruimtes (‘canchas’) waar klanten ook gratis internet toegang hebben, kinderen kunnen spelen, koffie en entertainment wordt aangeboden, en ook kantoor- en vergaderruimte. Allemaal vanuit de gedachte dat de bank er is voor de mensen en niet voor hun geld.

Jaloersmakend is de enthousiasmerende manier waarop Caja Navarra civic banking weet uit te dragen. Kijk naar hun website, ook in het engels, en klik door naar de uitleg over hoe de bank werkt. Zie hoe hun Civic Banking Community is opgezet, met meer dan 1 miljoen deelnemers. Zie ook hoe goed ze gebruik weten te maken van social networks, onder andere met een Twitter account en op Facebook.