Archief ‘Financiële kennis & vaardigheden’
Artikelen in deze categorie:
Als je 300 niet door 2 kan delen, zou je dan wel een lening mogen krijgen? Of als je niet weet wat 10 procent van 1000 is? Dat zijn vragen die worden opgeroepen door een nieuwe studie, onder leiding van professor Stephan Meier van Columbia University. De uitkomsten van het onderzoek, gepubliceerd in juni 2010, waren niet echt verrassend, maar evengoed iets om over na te denken: mensen die niet kunnen rekenen blijken twee keer vaker slachtoffer te worden van ‘foreclosures’ (huisuitzettingen door niet meer op te brengen hypotheekbetalingen) dan mensen die dat wel kunnen. Waarbij moet worden aangetekend dat het aandeel mensen die echt niet kunnen rekenen 21 procent vormde van het totaal aantal onderzochte mensen. En dat houdt in dat we hier dus ook te maken hebben met hoogopgeleide mensen.
Het is het zoveelste bewijs dat het opleiden van mensen in financiële vaardigheden verschrikkelijk belangrijk is. Onder meer de Delta Lloyd Groep Foundation is daar dan ook sterk mee bezig, met onder meer onderwijs en praktische hulp. In New York doet de bank Capital One het op een bijzondere manier: door studenten van high schools in sociaal achtergestelde buurten zélf banken te laten runnen. Zoals op de Thurgood Marshall Academy for Learning and Social Change in Harlem, waar de meeste leerlingen zwart of Latino zijn.
Volgens een artikel op consumentensite MyBankTracker zijn deze banken op scholen echte banken, waar leerlingen en docenten bankrekeningen kunnen openen en onderhouden. De banken worden begeleid door een lokale Capital One manager. Om ‘bankier’ te kunnen worden, moeten leerlingen een zomerprogramma volgen van 6 tot 8 weken, ze krijgen een training in een van de Capital One kantoren en ze brengen ook nog een week door op een lokale universiteit. Daarna gaan ze als bankier aan het werk en onderwijzen ze hun medeleerlingen over geldmanagement en andere financiële zaken. Ze worden daarmee als het ware zelf de ambassadeurs van het financiële educatieprogramma. Goed idee voor Nederlandse banken?
Student Bankier Michael Booker
Dat consumenten tegenwoordig op internet het aanbod van financiële dienstverleners kunnen vergelijken, heeft grote invloed op de ontwikkeling van nieuwe producten en diensten. De klant eist heldere, eenvoudige en goedkope producten? Zorg maar dat je het levert, anders is de klant alweer met een muisklik naar de volgende aanbieder verhuisd.
En de klant maakt gretig gebruik van zijn nieuwe mogelijkheden. Ondanks alle verhalen en berichten over de desinteresse die mensen vertonen in hun financiële zaken, blijken juist financiële zoekacties op internet zéér populair. Volgens Henri Gentis, directielid van Google Nederland en adviseur voor de financiële sector op het gebied van internetstrategieën, wordt zelfs nog vaker de zoekterm ‘autoverzekering’ ingevoerd dan de zoekterm ‘Obama’. In een interview met VVP Weekblad voor financiële dienstverlening stelde hij onlangs dat 63 procent van de Nederlandse consumenten zich online oriënteert voor een productaankoop. Een zoekterm als Rabobank wordt elke maand zo’n 3 miljoen keer gebruikt. Woekerpolis werd alleen al in april 18.000 keer opgezocht, en Ditzo 22.2000 keer. En, het zal niemand verbazen, de prijs voor de sterkste stijging in de zoekterm-populariteitspoll gaat naar Brand New Day.
Met meer dan 90 procent van de Nederlanders online, die gemiddeld ook nog eens een dikke 10 uur per week op internet doorbrengen, ligt hier volgens Google directeur Gentis een grote kans om het kwijtgeraakte vertrouwen van consumenten in financiële dienstverleners terug te winnen. Want: je kunt juist op internet verregaand transparant zijn en werkelijk inzicht bieden.
Op de eerder door ons gesignaleerde site van Gewoon…Doen! gaat Gentis daar verder op in. Zijn toekomstvisie: ‘De beste financiële dienstverleners zullen de consument snel, simpel en transparant in staat stellen het beste product uit te zoeken. (…) Consumenten geven feedback over producten en service, financiële dienstverleners geven advies en service via verschillende platformen. Op YouTube volg ik dagelijks het beleggingadvies en ik stuur het door naar mijn vrienden. Ik zie op Facebook waar ik de beste service krijg en vind recensies van hypotheekadviseurs bij mijn zoekresultaten op Google.’
Dat laatste kan overigens al. Op ‘Zoek hypotheekadviseur´van Independer kunnen consumenten sinds kort supersnel zien welke adviseur bij hen in de buurt is en hoe deze wordt beoordeeld.
Nederlanders trekken zich massaal terug in social media als ze willen weten wat de beste oplossing is voor hun financiële vraagjes. Krijg je een erfenis, ga je een huis kopen, wil je slim sparen of beleggen; het zijn allemaal onderwerpen waarvoor mensen te rade gaan bij elkaar. De reden hiervoor is dat het vertrouwen in de financiële wereld op een dieptepunt is beland. Dit blijkt uit de NPS (Net Promotor Score; bron MiCompany; Metrixlab) van 5,8 voor de Nederlandse financiële sector als geheel. Mensen hechten anno juni 2010 meer waarde aan de ervaringen van vrienden en familie dan aan de deskundigheid van tussenpersonen, banken en verzekeraars. Erg dat het zover is gekomen! Maar wat kunnen we ermee?
In mijn werk als financial e-commerce ondernemer zie ik dat er in deze digitale wereld vier megatrends grote impact hebben op de huidige bedrijfsstrategieën. De eerste trend is ‘social networking’. Social networking is dat je jezelf met anderen verbindt in een online netwerk zoals Facebook, Hyves, LinkedIn of Twitter. Dat hier veel aan de hand is blijkt wel uit een persbericht van Facebook eind juni. Facebook heeft de ambitie om binnen anderhalf jaar meer dan 1 miljard (ja u leest het goed 1 MILJARD) mensen met elkaar te verbinden. Wat zou er gebeuren als Facebook besluit producten en (financiële) diensten te gaan verkopen? Ik denk dat dat het einde is van veel traditionele tussenpersonen en financieel dienstverleners.
De tweede trend is die van “aggregation”. Aggregation staat voor het samenvoegen van producten, diensten en `content´ van anderen en die via eigen distributiekanalen verkopen. Internet maakt het mogelijk om deze ‘grondstoffen’ wereldwijd bij elkaar te halen en daarmee het kwaliteitsniveau van proposities enorm te verhogen. Een voorbeeld hiervan in de financiële sector is Alphaclone. Alphaclone bundelt op deze manier de kennis en beleggingsstrategieën van de topanalisten in de wereld en maakt die voor consumenten toegankelijk zodat die betere beleggingskeuzes kunnen maken.
De derde trend is die van de zoekmachinemarketing en micro-campaigning. De toekomst van de wereldeconomie verschuift naar die partijen die de poort zijn voor de consument. Zoekmachines als Google, social networks als Facebook en Hyves, maar ook bijvoorbeeld onze eigen lancering `eyeOpen`, bepalen de komende jaren in elke waardeketen wat er gebeurt. Dit is de belangrijkste reden waarom Microsoft bijvoorbeeld jacht maakt op Yahoo. Ook dit heeft grote impact voor traditionele spelers die onvoldoende snelheid maken met het aanpassen aan deze wereld. Trage innovatie en ontbreken van lef (gewoon dingen durven te proberen) zullen leiden tot weggedrukt worden in de waardeketen.
De laatste megatrend is die van het `crowd sourcen` en `matchen`. De consument wil zelf helpen bij de ontwikkeling van de dienstverlening die bij hem past. Zo is de Fiat 500 volledig door Europese consumenten via de FIAT website ontwikkelt. Ook dit vraagt nieuwe manieren van bedrijfsvoering. De tijd van concurrentie tussen gesloten merken die met hun eigen strategie proberen de concurrent te verslaan ligt definitief achter ons. Winnende bedrijfsstrategieën zijn open en richten zich op maximaal verbinding zoeken met consumenten, op co-creatie, op samen met andere merken proposities ontwikkelen die veel waarde toevoegen, het vinden en gevonden worden, op `micro-campaiging` en op diensten aanbieden in social networks. Ze maken slim gebruik van de geschetste megatrends. We gaan van ‘good to great’ naar “ from great to cool”. Volgens mij zal boardroom aandacht de komende periode verschuiven van focus op risico en kostenreductie naar een gezonde balans met slimme (innovatie) strategieën om mentaal leiderschap in de eigen sector te krijgen. Diegenen die het best in staat zijn om met deze veranderingen echt onderscheidende waarde voor de consument te ontwikkelen, worden de winnaars in de financiële sector. Het is in boardroom Nederland dus weer met recht “survival of the fittest!”
Diederick van Thiel is Cool Executive Office van The Cool House of Financial Media N.V. The Cool House heeft in juni de betarelease van eyeOpen gelanceerd. EyeOpen heeft de ambitie om de financiële vriend van Nederland te worden. Diederick is veelgevraagd spreker en docent aan TIAS NIMBAS en de Academie voor Management. Hij is schrijver van de boeken Cool! en Bankieren in 2020 en zit in de raad van advies van Emerce E-financials.
Op de Volkskrant website staat sinds gisteren een interessant opiniestuk van de econoom Rens van Tilburg, als adviseur van de overheid werkzaam voor de Adviesraad voor het Wetenschap- en Technologiebeleid (AWT) en het Innovatieplatform. Het wordt hoog tijd, stelt hij, dat er een door de overheid gestimuleerd aanbod komt van financieel adviseurs voor de kwetsbaarste consumenten op de financiële markt.
Er wordt vandaag de dag vertrouwd op de zelfredzaamheid van de consument, maar hoe rationeel is dat eigenlijk, vraagt Van Tilburg zich af. Ze tuimelden de laatste jaren immers met open ogen in financiële valkuilen als de koopsompolissen van de DSB bank. Daar kun je dan, zoals ex-minister Bos graag wilde, wel meer transparantie tegenover zetten zodat de consument beter kan kiezen, maar wat als die consument zich helemaal niet rationeel gedraagt? Een mooi voorbeeld van het laatste komt uit een onderzoek voor de Britse toezichthouder: het blijkt dat bij een op de zeven inwoners van Yorkshire het winnen van de Nationale Loterij een belangrijke rol speelt in hun financiële planning.
Delta Lloyd Groep probeert met de Delta Lloyd Groep Foundation op allerlei manieren financiële zelfredzaamheid te bevorderen (denk aan voorlichting aan kinderen, lesprogramma’s, vrijwilligerswerk met concrete hulp).
En volgens Van Tilburg is daadwerkelijke hulp, zoals van onafhankelijke financieel adviseurs, ook het enige dat helpt: het gaat niet zozeer om kennis maar om houding, en die is weer afhankelijk van leeftijd en scholingsniveau. Daarbij verwijst hij naar een onderzoek van gedragseconomen van de London School of Economics. Maar financieel adviseurs werken vooral voor mensen met geld, terwijl diegenen die het slechtst in staat zijn hun financiën te beheren vooral de aandacht trekken van ‘hele en halve oplichters in adviseurskleren.’ Die stelselmatige misleiding van kwetsbare consumenten is in zijn ogen dan ook een van de oorzaken van de kredietcrisis, en het voorkomen daarvan een publiek belang. Vandaar een pleidooi voor een Pro Deo vermogensadviseur. Die kan in de toekomst een hoop ellende voorkomen.
Weet wat u weet voor u een financiële beslissing neemt. Heeft u genoeg kennis om zelf te kiezen? De financiële-kennistest op de website van de AFM helpt u antwoord te geven op deze vraag.
Het is natuurlijk een open deur, maar meer kennis van financiële zaken leidt ook tot meer vermogen. Volgens Maarten van Rooij, wetenschappelijk medewerker bij De Nederlandsche Bank (DNB) en eerder dit jaar gepromoveerd aan de Universiteit Utrecht op onderzoek naar het nut van financiële kennis, scheelt het wel of niet hebben van financieel inzicht algauw zo’n 80.000 euro per gezin aan opgebouwd vermogen. Dat verschil zit verspreid in aandelen, spaargeld en – vooral - de overwaarde op eigen woning.
Het onderzoek van Maarten van Rooij toont aan dat heel veel mensen er op financieel gebied een potje van maken. Dat is niet nieuw zou ik zeggen. Zo ontdekte Van Rooij dat een derde van alle Nederlandse gepensioneerden achteraf meer had willen sparen voor het pensioen. Nog erger is dat maar weinigen hun tekort beseffen; een groot deel van de respondenten uit zijn onderzoek schatten het vermogen dat ze opbouwen veel te optimistisch in. Daar zit voor de toekomst nog wel een spannende uitdaging, een verwachtingskloof. Volgens van Rooij hebben Nederlanders moeite om vooruit te denken en ze lijden aan uitstelgedrag, vooral bij moeilijke beslissingen. Wat financiële beslissingen en lang lopende financiële verplichtingen veelal zijn. Bovendien blijken ze vaak het advies van familie en vrienden op te volgen. Terwijl ze natuurlijk beter een professionele en onafhankelijke adviseur in de arm hadden kunnen nemen. Ook financiële dienstverleners kunnen met goede voorlichting en transparante informatie de financiele kennis flink vergroten. Als er tenminste op een of andere manier aansluiting wordt gevonden bij die overduidelijk onwillige consument. Want ‘mensen zijn in eerst instantie zelf verantwoordelijk. Ze moeten inzien hoe belangrijk kennis van geldzaken is,’ aldus Van Rooij.
Het proefschrift van Maarten van Rooij is in ieder geval interessante kost voor de financiële wereld. Vooral omdat het geschreven is in het midden van de financiële crisis. Het al dan niet aanwezig zijn van financiele kennis heeft immers belangrijke gevolgen voor de pensioenplanning en spaar- en beleggingsbeslissingen van gezinnen.
Proefschrift Maarten van Rooij
Dat in deze kritische tijden complete leergangen van gerenommeerde en peperdure Amerikaanse universiteiten gratis online worden aangeboden, is natuurlijk prachtig. Academic Earth, een organisatie die zich inzet om iedereen overal op de wereld toegang te geven tot world class education, heeft een grote verzameling bij elkaar gezet op haar site.
Volledige video leergangen en individuele lessen en lezingen van de beste wetenschappers ter wereld, van universiteiten als Berkeley, Harvard, MIT, Stanford, Princeton en Yale. Met hoogtepunten als Thomas Friedman over The World is Flat 3.0, Kavita Ramdas met Challenging the traditional model of Philantrophy, en Paul Bloom over Psychology, Sex and Evolution.
Ook individuele universiteiten bieden die online kennis aan. Wie geïnteresseerd is in de toekomst van de financiële dienstverlening kan bijvoorbeeld veel inspiratie vinden in de door Yale University gepubliceerde serie colleges over Financial Markets van professor Robert Shiller.
Robert Shiller doceert onder meer over sterkten en zwakten van banken, verzekeraars, beleggingsmaatschappijen en andere financiële instellingen. Maar vooral spreekt hij over de toekomst van dergelijke instellingen in het veranderende, digitaliserende maatschappelijke landschap. De colleges dateren van maart 2008, toen zich in de Verenigde Staten de kredietcrisis al duidelijk aftekende. In zijn laatste colleges gaat professor Shiller daar ook op in, maar zijn blik gaat veel verder dan de huidige problematiek. Zie voor een overzicht van alle 26 colleges van 75 minuten (waaronder een paar gastcolleges) de syllabus. Want naast de te downloaden video’s bestaan de Open Yale Courses ook uit ondersteunend materiaal als transcripts, power points en literatuurlijsten.
Alle colleges zijn overigens ook te downloaden als audio, dus wie zich de komende vakantieperiode dreigt te vervelen op de camping of een tropisch strand aan de andere kant van de wereld: zet het op de iPod.
Terug naar boven
