Posts met tag ‘Financiele journalistiek’
Vandaag is als bijlage in het NRC Handelsblad Q4 van Delta Lloyd Groep verschenen. Misschien heeft u het al gezien, zo niet dan kan dat ook hier.

Onder de noemer ‘Vooruitkijken in Crisistijd’ maakt Delta Lloyd Groep, aan de vooravond van Prinsjesdag 2009, de balans op na een jaar van diepe recessie. Zo wordt in Q4 onze bestuursvoorzitter Niek Hoek geïnterviewd over de noodzaak van goed risicomanagement als je de toekomst van je klanten zeker wilt stellen. Verder is er een interview met Frank Botman van Cyrte Investments, onderdeel van Delta Lloyd Groep, over hoe je de toekomst ook voor je kunt laten werken, zelfs in crisistijd.
Werken aan een zekere toekomst brengt met zich mee dat je je een voorstelling moet kunnen maken van mogelijke toekomsten, en een ongelooflijk belangrijk hulpmiddel daarbij zijn scenario’s. Hoe scenario’s eruit kunnen zien in de praktijk hebben we drie maanden geleden laten zien met Q3. Daarin werden twee door Delta Lloyd Groep ontwikkelde toekomstscenario’s met de wereld gedeeld, in de vorm van samenvattende slide shows en als twee dossiers.
Scenario’s komen tot stand door de kennis, verbeeldingskracht en ideeën van mensen binnen en buiten Delta Lloyd Groep bij elkaar te brengen. Ik ben trots dat in Q4 drie vooraanstaande publicisten die bijdragen aan ons vermogen over de toekomst na te denken hier hun visie geven op de wereld na de financiële crisis. De drie polemische artikelen sluiten aan op onze scenario’s. En omdat ze vragen om een reactie worden ze meteen ook op dit blog gepost.
De Amerikaanse econoom en publicist Robert Kuttner schrijft in ‘De toekomst: nieuw evenwicht of stagnatie?’ dat we op een kruispunt staan tussen twee wereldbeelden en visionair leiderschap hard nodig is. De Zweed Johnny Munkhammar, analist en commentator, stelt in ‘De financiële crisis – het falen van de politiek’ dat nu diepgaande hervormingen noodzakelijk zijn, waarbij hij vast een agenda opstelt voor daadkrachtige politici. Zie ook hier een gefilmd interview met Johnny Munkhammar, waarin hij uitgebreid over dit onderwerp praat.
Tenslotte de Nederlandse filosoof René Gude: hij pleit in ‘De beste duurzame delta ter wereld’ voor een on-Nederlands soort ‘grootmoedig patriottisme op een vrije wereldmarkt’. Mijn advies: lees en denk mee!
Kunnen we ons een nieuwe toekomst voorstellen waarin welvaart en duurzaamheid, economische en maatschappelijke doelen, rijke landen en ontwikkelingslanden met elkaar in evenwicht zijn? Of is de recente financiële crisis een voorteken van afglijden naar versplintering, defensief protectionisme en maatschappelijke en nationale conflicten?

Een evenwichtiger economie is zeker mogelijk, maar vergt van de politiek een ongebruikelijke verbeeldingskracht en sterk leiderschap. De directe aanleiding voor de huidige economische malaise was juist een buitengewoon grote onevenwichtigheid, waarbij Amerikaans ondernemerschap en Amerikaanse vernieuwingskracht op grote schaal zijn ingezet voor puur financiële constructies en producten, ten koste van de rest van de economie. Deze giftige innovaties hebben ook de handelspartners van de VS besmet.
De financiële sector speelde dus niet langer zijn nuttige rol van financiële bemiddelaar tussen beleggers en ondernemers in de reële economie, maar werd een wereld op zich. In deze nieuwe wereld van speculatie, hoge schuldratio’s en exorbitante rendementseisen werden zelfs normaal gesproken prudente bankiers door de gekte meegesleurd, al was het maar om geen klanten en marktaandeel te verliezen.
Wij Amerikanen hebben een chronisch handelstekort op het gebied van goederen en diensten. De afgelopen jaren waren onze meest succesvolle exportproducten giftige financiële producten en een extreme vrijemarktideologie. Beide zijn onverenigbaar met een evenwichtiger, eerlijker samenleving.
Volgens de ideologie van de extreme deregulering was vrijwel alles wat als innovatie kon worden gekenschetst goed. De combinatie van een uiterst lage rente en zeer los financieel toezicht blijkt, zo weten we inmiddels, fataal te zijn geweest.
De Europese economie zal zich waarschijnlijk sneller herstellen omdat het financiële stelsel in Europa minder vermolmd is en omdat de Europeanen flexibele sociale stelsels hebben opgebouwd. Ook de Europese industriële productie en export staan er beter voor.
De Verenigde Staten moeten drie dingen doen: de banken weer gezond maken; de financiële sector een bescheidener, meer aangemeten rol geven en er goed toezicht op uitoefenen; een macro-economisch beleid voeren waarmee opnieuw een goed functionerende reële economie kan worden opgebouwd.… >>
Dat in deze kritische tijden complete leergangen van gerenommeerde en peperdure Amerikaanse universiteiten gratis online worden aangeboden, is natuurlijk prachtig. Academic Earth, een organisatie die zich inzet om iedereen overal op de wereld toegang te geven tot world class education, heeft een grote verzameling bij elkaar gezet op haar site.

Volledige video leergangen en individuele lessen en lezingen van de beste wetenschappers ter wereld, van universiteiten als Berkeley, Harvard, MIT, Stanford, Princeton en Yale. Met hoogtepunten als Thomas Friedman over The World is Flat 3.0, Kavita Ramdas met Challenging the traditional model of Philantrophy, en Paul Bloom over Psychology, Sex and Evolution.
Ook individuele universiteiten bieden die online kennis aan. Wie geïnteresseerd is in de toekomst van de financiële dienstverlening kan bijvoorbeeld veel inspiratie vinden in de door Yale University gepubliceerde serie colleges over Financial Markets van professor Robert Shiller.

Robert Shiller doceert onder meer over sterkten en zwakten van banken, verzekeraars, beleggingsmaatschappijen en andere financiële instellingen. Maar vooral spreekt hij over de toekomst van dergelijke instellingen in het veranderende, digitaliserende maatschappelijke landschap. De colleges dateren van maart 2008, toen zich in de Verenigde Staten de kredietcrisis al duidelijk aftekende. In zijn laatste colleges gaat professor Shiller daar ook op in, maar zijn blik gaat veel verder dan de huidige problematiek. Zie voor een overzicht van alle 26 colleges van 75 minuten (waaronder een paar gastcolleges) de syllabus. Want naast de te downloaden video’s bestaan de Open Yale Courses ook uit ondersteunend materiaal als transcripts, power points en literatuurlijsten.
Alle colleges zijn overigens ook te downloaden als audio, dus wie zich de komende vakantieperiode dreigt te vervelen op de camping of een tropisch strand aan de andere kant van de wereld: zet het op de iPod.
In de Verenigde Staten werd het debat ademloos gevolgd: Jon Stewart van de Daily Show op Comedy Central die de luidruchtige financiele goeroe Jim Cramer met zijn CNBC programma Mad Money (‘In Cramer we trust’) ter verantwoording roept over zijn rol in de beurspaniek. Stewart was dodelijk ernstig dit keer, bijzonder goed voorbereid, en hij won de slag aan alle kanten. Cramer ging diep door het stof.
Een goede en serieuze discussie, vooral fascinerend omdat het genadeloos blootlegde hoe financiele journalistiek (of misschien wel alle journalistiek) vandaag de dag functioneert. ‘Je maakt entertainment van geldzaken,’ verweet Stewart Cramer, ‘but it’s not a f….ing game!’. Volgens Stewart wist Cramer precies wat de banken aan het doen waren en deed hij niets om zijn kijkers te waarschuwen. Integendeel, Cramer lokte klanten voor risicovolle zaken als short selling. Stewart: ‘It was disingenuous at best and criminal at worst.’
Maar hoe verantwoordelijk kan de financiele journalistiek werkelijk worden gehouden? Is het de taak van de media mensen financieel op te voeden? En hoe verwijtbaar is het bijvoorbeeld dat Cramer zakenbank Bear Stearns nog vlak voor de bank omviel kerngezond noemde? Dat is nog maar de vraag: volgens Cramer zelf (en met hem zeggen vele journalisten hetzelfde) was hij net zo verbaasd als iedereen dat Bear en Lehman omvielen en AIG gered moest worden. ‘Those people were my friends,’ klaagt hij herhaaldelijk tijdens het debat met Stewart, en die vrienden hadden hem belazerd. ‘I had a lot of CEO’s lie to me on the show. It was very painful.’
En dat laatste maakt de discussie tussen Cramer en Stewart zo interessant: dicht tegen je bronnen aanschurken, helpt niet de zaken helder te blijven zien. Te vaak lijken journalisten en programmamakers het zicht op de werkelijkheid te verliezen, omdat ze té graag een interview willen of een interessante quote willen halen. Er worden deals gemaakt waarbij niet alles wordt gepubliceerd, want anders spreekt je contact de volgende keer niet meer met je. Er wordt niet meer geresearched, maar genetwerkt. Terwijl goede onderzoeksjournalistiek verklaart en de feiten blootlegt. En daar zouden de kijkers in de aanloop naar de crisis een stuk meer aan hebben gehad.
Zie de volledige uitzending:
Of kijk naar de unedited and uncensored versie in 3 delen:
Terug naar boven