Nog eentje in het kader van de eindejaarslijstjes: Mc Kinsey Quarterly, kwartaalpublicatie van Mc Kinsey en Company over vernieuwend denken over management, gaf eind december een overzicht van haar 10 meest gewaardeerde artikelen in 2009. Daaronder ook dit beknopte interview met Google’s ‘chief economist’ Hal Varian over de uitdagingen die internet specifiek voor managers biedt: Hal Varian on how the Web challenges managers. Het interview dateert van januari 2009, maar verdient zeker een herkansing aan het begin van dit nieuwe jaar.
Hal Varian, hoogleraar information sciences, business, and economics aan de University of California, vergelijkt deze tijd met die aan de beginjaren van de industriële revolutie, een periode waarin nieuwe technologieën de economie totaal veranderde. Zo verandert internet – en vooral: mobiel internet – onder andere de aard en inrichting van werk, van eigendomsrecht, van economische waarde, van verkoop- en marketing modellen. Ontwikkelingen die ook uitgebreid worden beschreven in het onlangs door Q1234.nl gesignaleerde onderzoeksrapport over internet van Morgan Stanley en allemaal zaken waar juist managers mee te maken krijgen.
Volgens Varian begrijpt een flink aantal managers echter nog steeds niet echt wat de economische betekenis is van de enorme hoeveelheid data die nu toegankelijk is. Voorspelling: het meest sexy beroep van de komende jaren wordt statisticus. Alles draait immers om het vermogen al die overvloedig aanwezige data te begrijpen, te verwerken, te visualiseren, te communiceren en er waarde uit te halen. Statistici zijn daarbij essentieel, maar managers moeten uiteindelijk zelf in staat zijn al die data te begrijpen en toe te passen.
Op de lijstjes beste business boeken van 2009 die nu beginnen op te duiken, gooit Free: The Future of a Radical Price van Chris Anderson hoge ogen. Chris Anderson, hoofdredacteur van WIRED magazine, curator van TED (Ideas Worth Spreading) en schrijver van de bestseller The Long Tail: Why the Future of Business Is Selling Less of More (2006) stelt in Free dat in de digitale wereld het concept Gratis de markt radicaal verandert. Het is even onoverkomelijk als de zwaartekracht, zegt Anderson, en elke business gaat er volgens hem vroeger of later mee te maken krijgen.
Anderson geeft in het boek meteen een prachtig voorbeeld van wat hij bedoelt. Hij citeert de zangeres Sheryl Crow die zich beklaagt over het feit ‘dat sommige mensen denken dat muziek gratis is’. Een grote misvatting, vindt hij, want Crow gaat eraan voorbij dat ze met haar ‘gestolen’ liedjes deelneemt aan twee typische interneteconomieën waarin geld geen enkele rol speelt: economieën waarin wordt afgerekend in aandacht en in reputatie. En daarmee kan Crow uiteindelijk juist heel veel geld verdienen. Bijvoorbeeld met concerten, merchandising en licenties. Denk aan popband Radiohead, die financieel gezien een van de meest succesvolle cd introducties ooit had door hun cd gratis online aan te bieden.
Free is zo de essentiële eerste stap op weg naar opbrengsten. Dat geldt zeker voor digitale businesses, waar de marginale kosten van reproduceren en distribueren van producten bijna nihil zijn.
Google is misschien wel hét voorbeeld van hoe het weggeven van een groot aantal zaken tot een zeer succesvol verdienmodel kan leiden. Voor een branche als verzekeren lijkt Gratis wat minder voor de hand liggend, maar Anderson wijst op twee ontwikkelingen die relevant zijn voor welke branche dan ook. Ten eerste wordt het gratis leveren van goederen en diensten door de jongste generatie consumenten al als volledig vanzelfsprekend gezien. Dat is immers hun ervaring met bijvoorbeeld gratis software, delen van muziek, gratis accounts bij Hyves en Hotmail, en dus verwachten ze niet anders. Ten tweede kan Gratis worden beschouwd als de nieuwste variant op massamedia: door het weg te geven, creëer je aandacht. En misschien wel meer dan met welke duurbetaalde advertentie ook. En als die aandacht er eenmaal is, dan kun je je product verkopen.
Free is een boek waarvan de lezer volgens de uitgever kan leren wat ‘out of the box thinking’ daadwerkelijk inhoudt. Voor wie dat wil: Free wordt natuurlijk gratis aangeboden Ga naar de site van uitgever Nieuw Amsterdam voor een complete download. Liever een gratis Engelstalige luisterversie van FREE?
Op onderstaande video legt Anderson in een paar onderhoudende minuten het concept Free persoonlijk uit.
De makers van Habbo Hotel hebben een ‘pocketsize’ variant van deze virtuele wereld gelanceerd voor mobiele telefoons: Bobba. Net als bij Habbo kunnen de gebruikers een eigen omgeving bouwen, waarin ze met een eigen ‘avatar’ activiteiten kunnen ondernemen en andere gebruikers kunnen ontmoeten.
(Snowhite’s by Snowhite; bobba.com)
Over de hele wereld maken meer dan 125 miljoen tieners gebruik van het sociale netwerk van Habbo, een omgeving die speciaal is gericht op 13 tot 20-jarigen. Bobba is bedoeld voor gebruikers van 16 jaar of ouder en tienduizenden gebruikers hebben zich ondertussen al aangemeld.
Ook bedrijven vinden steeds vaker de weg naar virtuele speelwerelden en ‘communities’ als Habbo, Second Life en nu dus Bobba. Ze openen er digitale kantoren, plaatsen er vertegenwoordigers en organiseren evenementen en acties. ING bijvoorbeeld is al jaren actief op de Nederlandse Habbo site, met onder andere een ‘bizznizz lounge’, bedoeld om ondernemende tieners met elkaar te laten chatten over geld en zaken en tips te laten uitwisselen over hoe een eigen bedrijfje op te starten (denk aan iets als een uitlaatservice voor honden uit je buurt). Voor de bank is Habbo een natuurlijke omgeving om jongeren op ondernemende wijze om te leren gaan met geld. Habbo spelers zijn immers al druk aan het handelen en ondernemen in hun eigen Habbo economie.
Zo’n relevante aanwezigheid in een virtuele wereld vraagt om een andere benadering dan bij traditionele media. Met een bannertje alleen ben je er dus niet als bedrijf, je moet inhoudelijk een bijdrage leveren om in contact te komen met je doelgroepen. Maar zeker is dat deze virtuele werelden in de reële wereld van vandaag, die bestaat uit sociale netwerken en waarin het effect van advertenties steeds kleiner wordt, een ideale plek vormen om doelgroepen direct te bereiken. Houd Bobba met zijn oneindig grote potentiële doelgroep van jonge telefoongebruikers dus in de gaten!
Volgens Trendwatching.com, een onafhankelijke organisatie die consumententrends volgt, is het hoog tijd voor het bedrijfsleven om de trend FOREVERISM te omarmen. FOREVERISM houdt in: the many ways that consumers and businesses are embracing conversations, relationships, and products that are never done. Driving its popularity is technology that allows them to find, follow, interact and collaborate forever with anyone & anything.
Trendwatching.com wijst op de honderden miljoenen persoonlijke pagina’s, feeds, tweets, blogs die samen een up-to-date encyclopedie van individuen vormt die een jaar of tien geleden nog volkomen ondenkbaar was. Iedereen en alles Forever Present.
En wat Forever Present is, is Forever Findable. Trendwatching.com haalt media goeroe Jeff Jarvis aan, als hij schetst waar Google toe in staat is. “Thanks to our connection machine, they [young people] will stay linked, likely for the rest of their lives. With their blogs, MySpace pages, Flickr photos, YouTube videos, Seesmic conversations, Twitter feeds, and all the means for sharing their lives yet to be invented, they will leave lifelong Google tracks that will make it easier to find them. Alloy, a marketing firm, reported in 2007(!) that 96 percent of U.S. teens and tweens used social networks—they are essentially universal—and so even if one tie is severed, young people will still be linked to friends of friends via another, never more than a degree or two apart.”
Voor de trendwatchers is het een duidelijke zaak: het bedrijfsleven zal zich moeten openstellen op dezelfde manier als de consumenten dat doen. En ze wijzen nog eens op een manifest dat 10 jaar geleden al het licht zag, The Cluetrain Manifesto, waarin vooraanstaande ondernemers en marketeers de invloed van internet in stellingen definieerde (leuk om nog eens terug te lezen!). Belangrijkste these toen: Markets are Conversations. Nu is het een platform als Twitter dat er eindelijk voor zorgt dat grote brands die these ook daadwerkelijk in de praktijk gaan brengen en echt met hun klanten in gesprek gaan. Zie de voorbeelden van bedrijven als Dell, Starbucks en Air Asia, maar ook financiële instellingen.
Een ander voorbeeld van echt de dialoog aangaan met klanten is het inzicht geven in producten en het consumenten daaraan mee laten ontwikkelen, de zogenaamde ‘beta’ producten.
Hoe dan ook, zo betoogt Trendwatching.com, zorg dat je FOREVERISM zo snel mogelijk integraal onderdeel maakt van de relaties die je met klanten opbouwt. En niet een beetje voorzichtig beginnen, nee: meteen er helemaal in. Het is de toekomst. En laat je inspireren door bijvoorbeeld de tracking lists van Twitter, Tracking Twitter, waarop wordt gevolgd hoe en wanneer brands worden genoemd in de Twittersphere. En laat je helpen door CoTweet, een platform dat bedrijven helpt om via Twitter klanten te bereiken.
Zie het hele trendrapport FOREVERISM hier. Via de site ook te downloaden als pdf.
Dat in deze kritische tijden complete leergangen van gerenommeerde en peperdure Amerikaanse universiteiten gratis online worden aangeboden, is natuurlijk prachtig. Academic Earth, een organisatie die zich inzet om iedereen overal op de wereld toegang te geven tot world class education, heeft een grote verzameling bij elkaar gezet op haar site.
Volledige video leergangen en individuele lessen en lezingen van de beste wetenschappers ter wereld, van universiteiten als Berkeley, Harvard, MIT, Stanford, Princeton en Yale. Met hoogtepunten als Thomas Friedman over The World is Flat 3.0, Kavita Ramdas met Challenging the traditional model of Philantrophy, en Paul Bloom over Psychology, Sex and Evolution.
Ook individuele universiteiten bieden die online kennis aan. Wie geïnteresseerd is in de toekomst van de financiële dienstverlening kan bijvoorbeeld veel inspiratie vinden in de door Yale University gepubliceerde serie colleges over Financial Markets van professor Robert Shiller.
Robert Shiller doceert onder meer over sterkten en zwakten van banken, verzekeraars, beleggingsmaatschappijen en andere financiële instellingen. Maar vooral spreekt hij over de toekomst van dergelijke instellingen in het veranderende, digitaliserende maatschappelijke landschap. De colleges dateren van maart 2008, toen zich in de Verenigde Staten de kredietcrisis al duidelijk aftekende. In zijn laatste colleges gaat professor Shiller daar ook op in, maar zijn blik gaat veel verder dan de huidige problematiek. Zie voor een overzicht van alle 26 colleges van 75 minuten (waaronder een paar gastcolleges) de syllabus. Want naast de te downloaden video’s bestaan de Open Yale Courses ook uit ondersteunend materiaal als transcripts, power points en literatuurlijsten.
Alle colleges zijn overigens ook te downloaden als audio, dus wie zich de komende vakantieperiode dreigt te vervelen op de camping of een tropisch strand aan de andere kant van de wereld: zet het op de iPod.
Fred Wilson is een bekende Amerikaanse investeerder en hij heeft een duidelijke mening over de toekomst van de particuliere financiële dienstverlening. Volgens hem is het een van de eerste sectoren die op de nominatie staan om binnen zeer korte tijd volledig te worden ontwricht door het groeiende belang van internet.
De venture capitalist, die met zijn New Yorkse bedrijf Union Square Ventures aan de wieg heeft gestaan van onder meer Twitter en FeedBurner, stelt dat elke business die in principe van begin tot eind digitaal kan worden, problemen kan verwachten. Dat geldt voor particulier bankieren, maar ook onderwijs, gezondheidszorg en energie staan aardverschuivingen te wachten.
Is dat erg? Nee, want voor wie het veranderende landschap begrijpt, biedt het vele nieuwe kansen. Met als essentie, zegt Wilson, dat internet mensen macht geeft. Internet haalt macht weg bij de bestaande grote instituten, verschuift het naar kleinere eenheden, en vaak zelfs naar individuen. Weliswaar worden er onderweg weer wat nieuwe instituten opgebouwd (Google!), maar het netto resultaat is toch: ‘Power to the people.’
Onlangs hield Wilson over dit onderwerp een boeiende en leerzame (alhoewel nogal lange) lezing bij Google zelf, onder de titel Disruption, die nu te vinden is op zijn eigen blog. Daarin gaat hij uitgebreid in op de toekomst van Consumer Finance. Hoe, zo vraagt hij zich af, zou een bank eruit zien als het een instelling was die echt voor ons werkt? Vergeet even alle geschiedenis en alle regels: wat verwacht je als klant (met macht) van je bank? En, gecombineerd met de prettige kenmerken van internet (global, open, social, mobile, playful, intelligent, instantaneous ): wat is er mogelijk?
Het deel dat specifiek over consumer finance staat overigens ongeveer op minuut 18 en verder. Er is ook een samenvatting van de presentatie als PowerPoint.
Overal op internet wordt het artikel in blogs besproken en bediscussieerd en met reden: Simon Johnson’s The Quiet Coup in het meinummer van The Atlantic is scherp, prikkelend en zeer lezenswaardig.
Johnson, onder andere hoogleraar aan de MIT’s Sloan School of Management, was chief economist van het IMF in 2007 en 2008. In zijn artikel in The Atlantic analyseert hij de ‘econopocalypse‘ en betoogt dat de grootste bron van de huidige economische ellende ligt in de veel te hechte relaties tussen supermachtige bankiers en regeringen. Oligarchie dus. En daarmee zijn de Amerikaanse (en Europese problemen) niet veel anders dan die van minder ontwikkelde en minder ‘betrouwbare’ landen die in de loop der jaren de hulp zochten van het IMF.
Volgens Johnson is er bij landen in hopeloze economische situaties altijd sprake van hetzelfde patroon - regeringen en hun private sector allies besturen het land als een op winst gerichte onderneming waarin zij de controlerende aandeelhouders zijn. Wanneer een land als Indonesië, Zuid Korea of Rusland groeit, groeien ook de ambities van de captains of industry aldaar. Als meesters van hun eigen mini-universum doen deze bestuurders investeringen die in eerste instantie de gehele economie ten goede komen, maar ze nemen ook steeds grotere risico’s, er terecht op rekenend dat hun politieke connecties hen beschermen als het mis gaat.
In het geval van de VS waren het de bankiers die deze centrale rol in het creëren van een crisis speelden. Steeds groter gokgedrag, impliciet gesteund door de regering (zeker sinds de Reagan , Clinton en Bush jaren), en dan de onvermijdelijke ineenstorting. Nog alarmerender is, vindt Johnson, dat diezelfde bankiers nu hun invloed aanwenden om precies die hervormingen tegen te houden die zo hard nodig zijn om de economie weer uit het slop te krijgen. Johnson: ‘If the IMF’s staff could speak freely about the U.S., it would tell us what it tells all countries in this situation: recovery will fail unless we break the financial oligarchy that is blocking essential reform.’
Zie ook recente interviews met Simon Johnson over dit onderwerp op TPMtv
Simon Johnson is overigens ook een van de oprichters van BaselineScenario.com een enorm uitgebreide, gezaghebbende en veelgeciteerde website over de economie (What happened to the global economy and what we can do about it). Aanrader: de pagina’s Financial Crisis for Beginners.
Microsoft’s Visions of the future zijn video’s waarin de softwaregigant tot de verbeelding sprekende innovaties tot leven probeert te brengen. Innovaties die we graag in ons leven zouden zien en waarvan de toepassing ons leven zeker zou verbeteren. Kijk hier naar de visie van Microsoft op de toekomst van bankieren.
Een wereld van multifunctionele aanraakschermen, virtuele transacties en superslimme data-uitwisselingen, die ernaar doet verlangen direct klant van zo’n bank te worden.
De wereld die Microsoft schetst is niet die van nieuwe computers, mobiele telefoons of websites, maar een van een webinfrastructuur die alles met alles verbindt en de middelen die je daarbij gebruikt om je persoonlijke data te managen. Het is een opwindend toekomstbeeld, al komen ermee samenhangende kwesties als privacy niet aan de orde in deze Visions. In Future Vision on Health Care
zie je hoe de gezondheidszorg enorm zou kunnen verbeteren, maar toepassing van alle geschetste technologie betekent feitelijk een totale herinrichting van de sociale infrastructuren zoals we die kennen. Of dat slecht is?
Zie ook de minder controversiele maar zeker zo interessante Future Vision on Manufacturing,
een wereld van ontwerpen op aanraakschermen, uitwisselingen op virtueel papier, holografische videoconferenties en 3-D gestuurde assemblage processen.… >>
